Türk çam balı için Ar-Ge atağı başladı

Türkiye'nin Bal Üretimindeki Gücü

Bal üretiminde dünya ikincisi olan Türkiye, çam balında ise dünya üretiminin yüzde 90'ını karşılıyor. Ancak, bal ihracatında dünya genelinde ilk üçe girmek isteyen Türk bal sektörü, "Çam Balının Uluslararası Pazarda Rekabet Gücünü Artırmak" isimli AR-GE Projesi için kolları sıvadı.

İhracatta Hedef Büyük

İZMİR (İGFA) - Türk bal sektörü, dünya üretiminde üst sıralarda yer almasına rağmen ihracatta geride kalmasını tersine çevirmek için harekete geçti. Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, “Türkiye Çam Balının Uluslararası Pazarda Rekabet Gücünü Artırmak” adlı 24 aylık AR-GE projesini, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü iş birliğiyle hayata geçirmeye hazırlanıyor.

Fiyat ve Sıralama Hedefleri

Birlik Başkanı Bedri Girit, Türkiye’nin yaklaşık 100 bin tona yaklaşan bal üretimine karşılık 33,5 milyon dolarlık ihracat gelirinin yetersiz olduğunu belirterek, ortalama 3,9 dolar olan ihracat birim fiyatının artırılması gerektiğini söyledi. Türkiye’nin üretimde dünyada ikinci sırada olmasına rağmen ihracatta 18’inci sırada bulunduğunu hatırlatan Girit, hedeflerinin 250 milyon dolarlık ihracat seviyesine ulaşarak Çin ve Yeni Zelanda ile rekabet etmek olduğunu vurguladı.

Çam Balında Bilimsel Atılım

Birlik Yönetim Kurulu Üyesi Nedim Kalpaklıoğlu ise Türkiye’de Muğla başta olmak üzere birçok ilde yılda 25 bin ton çam balı üretildiğini belirterek, uluslararası pazarda düşük fiyatın temel nedeninin bilimsel altyapı eksikliği olduğunu ifade etti.

Standardizasyon Eksikliği

Kalpaklıoğlu, çam balına özgü protokateşik asit (PCA), alfa-pinen ve beta-pinen gibi biyoaktif bileşenlerin yeterince tanımlanmadığını, uluslararası kabul görmüş bir standardizasyon sisteminin bulunmadığını söyledi. Yeni projeyle çam balının kimyasal olarak standardize edilmesi, otantik ürün doğrulamasının yapılması ve fonksiyonel gıda olarak konumlandırılmasının hedeflendiğini kaydetti.

Hedef: Manuka ile Rekabet

Projenin nihai amacının Türk çam balını premium segmente taşımak olduğunu belirten Kalpaklıoğlu, doğru bilimsel altyapı ve stratejik konumlandırmayla çam balının küresel pazarda çok daha yüksek katma değer yaratabileceğini ifade etti. Sektör temsilcileri, hedefin birim fiyatı yükselterek Türk çam balını dünyaca bilinen premium bal kategorileriyle rekabet edebilir seviyeye çıkarmak olduğunu dile getirdi.

24 Aylık AR-GE Yol Haritası

Proje Kapsamındaki Adımlar

Planlanan proje kapsamında:

• Çam balına özgü biyoaktif ve marker bileşiklerin ileri analiz yöntemleriyle tanımlanması
• Canlı organizmada (in vivo) veya laboratuvar ortamında (in vitro) biyolojik etkinlik testlerinin yapılması
• Kimyasal yapı–biyolojik aktivite ilişkisinin ortaya konması
• Marker bileşiklere dayalı bilimsel sınıflandırma sistemi geliştirilmesi
• En az 10 SCI makale ve 15 uluslararası bilimsel sunum hedefleniyor.